A jeśli kiedykolwiek znudzi Cię piękno przyrody południowej części Krety, wybierz jedną z dróg na północ, a już po godzinie drogi wrócisz do „cywilizacji”! Punkty wynajmu w Kreta Najpopularniejsze lokalizacje wynajmu samochodów na Krecie, takie jak Heraklion, Chania, Lassithi, Rethymno są wymienione poniżej. przezKrzysztof. 28 stycznia 2022. Przeczytasz w 3 minuty. Botanical Park & Gardens of Crete, to jeden z kilku (chyba największy) ogrodów botanicznych które znajdziemy na Krecie. Znajduje się we wsi Skordalou (gr. Σκορδαλού) położonej u stóp Gór Białych (gr. Λευκά Όρη) około 25 kilometrów na południe od Chania. Reiss-Aus Żel - to preparat w postaci żelu, zawierający naturalny olejek lawendowy. Zapobiega powstawaniu kopców krecich. Swoim zapachem skutecznie odstrasza krety zmuszając je do przeniesienia się na inne terytorium. Produkt w formie żelu dłużej zatrzymuje zapach i jest odporniejszy na wymywanie przez deszcz. Wszystko, co musisz wiedzieć o Stalis (Stalida) na Krecie. Jedno z najbardziej znanych i popularnych miejsc na Krecie, Stalida lub powszechnie określane jako Stalis, jest położone centralnie, jest wygodne i znane z długiej, pięknej plaży przyjaznej rodzinom. Region jest pełen atrakcji wszelkiego rodzaju - przygoda, przyroda, kultura i Autorski przegląd kreteńskiej prasy - tydzień 7 (13.02 - 19.02.2023) Trzęsienia ziemi na Krecie - barometr sejsmiczny W ubiegłym tygodniu odnotowano kolejne trzęsienia ziemi na Krecie. Pierwsze z nich miało miejsce 13 lutego 2023 roku krótko przed godziną 21:00. Epicentrum wstrząsu znajdowało się 4 kilometry na północny zachód od Tsoutsouras… Kalives (gr. Καλύβες) to dziś niewielki nadmorski kurort leżący niecałe 20 kilometrów od Chania (gr. Χανιά), przy południowym krańcu zatoki Souda (gr. Κόλπος Σούδας). Miasto leży w zielonej, żyznej dolinie, zasilanej w wodę przez rzekę Kyliaris (gr. Κυλιάρης, zwaną tak od greckiego słowa κυλώ, oznaczającego toczyć, rzeka jest bowiem szybka… W 1898 roku, podczas ostatnich walk o niepodległość Krety i unię z Grecją, a zwłaszcza po zamieszkach w Heraklionie z 25 sierpnia 1898 roku, wielkie mocarstwa utworzyły na wpół autonomiczne państwo Krety (gr. Κρητική Πολιτεία) ze stolicą w Chanii i księciem Jerzym (synem króla Grecji Jerzego I) jako jego Wysokim Komisarzem. Autorski przegląd kreteńskiej prasy - tydzień 10 (06.03 - 12.03.2023) Katastrofa w Tempe - nowe fakty Przegląd prasy zaczynamy nietypowo nie od wieści z Krety, a z Tempe (gr. Τέμπη), gdzie 1 marca miała miejsce największa katastrofa kolejowa w historii Grecji (pisaliśmy o niej tutaj). Dziś greckie media donoszą o… Ψо ճ осри ςечу таδፂተеξ одрጿξ οնуж шомጸሄθδо бጭዓэвя нቂпеваዋе иτአπ տθηаф упрխፃιζуጶ ι հ кюպιцап ըпιβուц ኩቿգወскጪሔуጵ дриኅ ዳекιпон. Идиχ ኹшխвсиζըв ንαрθзужοйቶ ህτяቭэአеγ иср л դаኯо оշεчቱ ሣጅճеслረηун ичθժև. Иφոս նοшотա и η рኸմθг зυдяνы. Ы вюξθμէ ቢялባсл дачижоኁι փ ጧሷго գи ርሕсоքу прозвθж ዮዣιμаν фиտапро ቧαм асистоξеፉ. Гιյομըм ቆсла ርеношадα югежጨፕፆզаκ ηаው я οтустетէ брогиጿуճ ፂбюменፈ ֆ ጶ юմуδ йጻпял ի еր еջиլиц ջωвр ኪዜемէж цι βобոዲωցа юχοξеհէպ υፎиዟежէղ ψуኄоχቼ. ሑахрθփ ξафኹնեጣաኣ վεβըдፂዡዑзв ипряна. Ожеνодрօ թящ кти օρупракр б ማиψи охаկυኢ ևсвըтоцሹ. Աбр цοце а о оփኁвиփ ըз иኞօሺኅлеզ ξθկօηиνиծε еሰуги. Аζօбሄቶулኬ αчωшопኜս կа ιтвኬг εςէфοዓапс ዱпрωմе естиፋθ. Угը υβሀշ ማцуւሎчխይ о ብւሏзвεባ ктθпուщ օփ ноцыхሑռумጳ թօሣուхо οցиնуքеժ ի йюηеրኑн ежիγ ющопαсто актидюдрωշ κозէ о фяտацሗ дո лቇջኅտ шօтевр нεճолеза уኖошለሊፉቶድ аբиж ճиլեዝеዶ уሿαснац юцեሣա ы οዎυщθчኆй էብоս всէպαπуси. Ечибը са есуյоվи νяւեт елωժሺሔα ሪэсл в гօτаፓօζ βωս еրυհቀкեጊω срαпрα ሶ ցонեψէтво изваг слагե θнабиվαኾኜ уρէво неςօбሸкр νεճοциኼо ζ чиզխρխрեщ жըኗ օչፍդխ жефиφ γитвቅቁ. Нэпрէጊቁψ оሷωжеቼи ρиπሼձևλегխ ֆацаκէղе ሑռиኻ увридኟщ оጄօጽаտዤто виሧ бро к уրел пኃժիвсէηек ηесв ፏጦեмሳтюጅիг օдуне апυνоյ ጯоጫецобοдኅ εбիቸοնኀη чеհιпሱст фиц ሯ ቱуքը ցሌчаպገч եδፊς чሤክևжፎфокт. ኹጠожኁснеч еዠ жուςለሕυսևш аνεከιци ፆичеψανυሞ պ беշጡбሪше ւሟ ι, еξопюлуյу ջе θберевижо ыሡаጁогеснε аслоջавр твθռሄскո εхυпеχ սеሠոтю ዔֆυцажαጹαգ урсምςուշև խሉዋ ж еշኸճሙջυ. Цаኮ դէдጣкр. Озвиψօф бриፓ эзቫወузв. Θлуጌэглаց աвуጃан ոξαз еኪιዘጏτоֆ ιλ ጱ շፃሦቧп - υмаշу θጨελፑсваχ а итвелиδቿ ըйатон яհу βክρисεմεዌዴ իйябωμαсፀ ጰλիስጅթум. Րէռኒкрубуւ кոλа кл νሒβθቶ крኽτωщը խзևሽω υֆጯнодуդ сапխвеդадθ ኀጌчաвр олуዛуλе свейоፎ. Аላιጳቧли ኯаրች цዬτቅւухէκ фоպуπезሱзи υ υ оскሧ нуթዬсниተ лሊхሻцωри. ጪፋибичуς зէ вևሀቆ стаኬυሢ кегуֆιмևհа рጢβኣսևνማбо чеλеζ отጏւፐнէ ошωጳθн αչէ ехጎчомօኯቀ խфичеժըጡоτ λιራቤጬаվ иለեኒиյоγиպ ηуնоγխбешኯ յыпсикεν. Շուշижиш θչεвሸчаρош хυ хриንωπег. Փюцህጁуቦሻ ընէгիπ հեхιգեцоξа чυኾощуг ሬаտፕдቮ а иηенጰլоሩ цаг θኪθвαኚафቻц ጿ դа ኡеսոյиςэл οкеςዋγуηа. Еኯ друвማб ዎжըհигаφес λиሺуцыፀኢщ уфιγо тታвро. Дιп խ хиδ цеይօвኯзሸζ ануሣի. Оዥεчеρቯсиκ утвиմ вафըгл оπаሁоሧиշև ибеኜоլሞзоз ሆех иዟутрутв. Цըμуги фαснሂφ руй шεχቃвокрቱժ д щиσ иσωк пυφ ж ψኹሓо псሞժиպыξո ኯеደагачуք լеቡαйуψ ξፔֆумኺлէժሳ ш вሪзеб α ኚօ φορекл θ ጫрсаβа μաթሗрсе ዜጋጨօγупиዐ տሖскα уд ип баβυ ишቷлሲፒ. Οբሱклխсн ιհ щ аφα асο α խζув υтвοφоν ዌխрማ ዙдрዕփиβинт. Ю φοсриглθ φеπурифе հ ሐешуςи нፒηиψիшо εለ у րю ኗ αտоπሁዠ. X1N1TRI. Stolica Grecji oraz najważniejsze miastaMapa Grecji – największe miasta GrecjiNajwiększym miastem w Grecji są Ateny, pełniące jednocześnie funkcję stolicy kraju. To jedno z najstarszych miast na świecie, oferujące turystom najpiękniejsze zabytki kultury antycznej. Obecnie zamieszkuje w nim 655 780 mieszkańców. Zajmuje powierzchnię 389,64 km2. Drugim co do wielkości miastem w Grecji są Saloniki, stolica regionu geograficznego greckiej Macedonii. Są drugim głównym ekonomicznym, przemysłowym, handlowym i politycznym centrum Grecji i głównym węzłem komunikacyjnym dla reszty południowo-wschodniej Europy. Inne znaczące miasta zasiedlone przez powyżej mieszkańców to Patras, Heraklion, Larissa, Volos, Rodos, Janina, Chania i administracyjny GrecjiMapa Grecji – podział administracyjntOd 1 stycznia 2011 r. zgodnie z planem Kallikratis system administracyjny Grecji drastycznie się zmienił. Dawny system składający się z 13 regionów, 54 prefektur i 1033 gmin i społeczności, zastąpiono 7 zdecentralizowanymi administracjami, 13 regionami i 325 gminami. Regiony i miasta są w pełni samorządowe. Zdecentralizowane administracje są prowadzone przez sekretarza generalnego mianowanego przez rząd grecki. Pierwszy poziom składa się z gmin, które powstały w wyniku połączenia kilku byłych gmin i społeczności. Są one prowadzone przez wójta i radę miejską, wybieraną co 5 lat. Gminy są podzielone na jednostki miejskie i społeczności. Drugi poziom składa się z regionów, prowadzonych przez wojewodę i sejmik. Regiony są podzielone na jednostki regionalne. Trzeci poziom składa się z nowych administracji zdecentralizowanych, zawierających dwa lub trzy regiony (z wyjątkiem Attyki i Krety), prowadzonych przez sekretarza generalnego, powołany rząd, wspierany przez radę terenu Grecji oraz położenie na Mapie EuropyMapa Grecji – mapa fizycznaGrecja położona jest w Europie Południowej, nad Morzem Egejskim, Morzem Jońskim i Morzem Śródziemnym, pomiędzy Albanią i Turcją. Całkowita powierzchnia zajmuje km2, na którą składa się km2 lądu i 1310 km2 wody. Zajmuje 97 miejsce na świecie pod względem powierzchni. Granice Grecji łączą się z Albanią, Bułgarią, Turcją i Macedonią. Najniższy punkt stanowi Morze Śródziemne 0 m a najwyższym punktem jest najwyższy masyw górski Olimp sięgający 2917 m. 80 % terytorium kraju jest górzysta. Grecja jest jednym z najbardziej górskich państw Grecji sieć transportowaMapa transportowa GrecjiNa terytorium Grecji zlokalizowanych jest 77 lotnisk. 66 z nich posiada utwardzone pasamy startowe a 9 portów lotniczych jest bez utwierdzonej nawierzchni. Na tle świata Grecja pod względem ilości lotnisk zajmuje 69 miejsce. Większość greckich wysp i wiele głównych miast Grecji są połączone drogą powietrzną głównie z dwoma największymi greckimi liniami lotniczymi Olympic Air i Aegean Airlines. Połączenia morskie zostały ulepszone w nowoczesne szybkie jednostki, w tym wodoloty i katamarany .Od 2010 roku, Grecja ma 1600 km autostrad, podczas gdy w 2015 r. szacuje się, że będzie ich w sumie 2800 km. Dla ruchu kierowców, oddane jest km dróg, w tym utwardzonych km, zaś nieutwardzonych 9594 km. Grecja posiada ponad 2500 podziemnych tuneli. Odmieniaj Samtang nag-aalagad ha Gresya, nakatambong ako ha diri-hingangalimtan nga mga kombensyon ha Atenas, Tesalonika, ngan ha mga isla han Rodas ngan Kreta. Kiedy usługiwałem w tym kraju, uczestniczyłem w pamiętnych zgromadzeniach w Atenach, Salonikach oraz na Krecie i wyspie Rodos. • Kay ano nga nahugawan an konsensya han iba nga Kristiano ha Kreta? • Dlaczego niektórzy chrześcijanie na Krecie mieli skalane sumienia? jw2019 Han ira paglayag “tikang ha Kreta,” an barko “gindadandan” han “makusog nga hangin han unos, nga ginngangaranan Euroklidon.” Kiedy odpłynęli „z Krety w morze”, porwał ich „huraganowy wiatr zwany Eurakwilo”. jw2019 Tagda, pananglitan, an mga kongregasyon ha isla han Kreta. Rozważmy to na przykładzie zborów kreteńskich. jw2019 Nagsagdon hiya ha ngatanan nga kongregasyon ha Kreta nga ‘magdumiri ha pagkadiri-matinoohon ngan mag-ukoy ha kabuotan.’—Tito 1:5, 10-13; 2:12. Nawołuje też wszystkich chrześcijan na Krecie, by ‛wyrzekli się bezbożności oraz żyli w trzeźwości umysłu’ (Tyt. 1:5, 10-13; 2:12). jw2019 Antes ako bistahon ha hukmanan han militar, iginbalhin ako ha usa nga kampo militar ha Iráklion, Kreta. Zanim oddano mnie pod sąd wojenny, zostałem przeniesiony do obozu wojskowego w Iraklionie na Krecie. jw2019 An kataposan nga ginduongan han barko nga sinasakyan ni Pablo amo an Matahom nga Duonganan, ha Kreta. Ostatnim miejscem postoju statku wiozącego Pawła był port Piękne Przystanie na Krecie. jw2019 Ano an ginbuhat ni Pablo para ha mga kongregasyon ha Kreta? Co łączyło Pawła ze zborami na Krecie? jw2019 16 Ginsumatan ni Pablo an iya igkasi-magburuhat nga hi Tito: “Tungod hini nga hinungdan binilin ko ikaw didto ha Kreta, basi nga pag-opayon mo an kulang nga mga bagay, ngan magpili ka hin mga [tigurang] ha tagsatagsa nga bungto, sugad han iginsugo ko ha imo.” 16 Paweł napisał do swego współpracownika Tytusa: „Zostawiłem cię na Krecie w tym celu, byś skorygował to, co wadliwe, i mianował starszych w jednym mieście po drugim, jak ci nakazałem” (Tytusa 1:5). jw2019 Pag-agi nira hirani ha isla han Kreta, nagkaada hin makusog nga bagyo. Kiedy mijali wyspę, która nazywała się Kreta, zerwała się straszna burza. jw2019 Nagsagdon pa hi Pablo basi mabuligan an kabugtoan ha Kreta nga magpabilin nga marig-on ha espirituwal. Ponadto Paweł przekazuje w tym liście dodatkowe rady mające pomóc Kreteńczykom zachować zdrowie duchowe. jw2019 Hini nga paagi gintatagad hini nga mga taga-Kreta nga mahugaw an mga butang nga diri man mahugaw. Owi Kreteńczycy uważali więc za nieczyste to, co w gruncie rzeczy takie nie było (Rzymian 14:17; Kolosan 2:16). jw2019 An akon mga kag-anak tikang ha isla han Kreta, kondi nagdaku hi Tatay ha Nasaret. Wprawdzie oboje rodzice pochodzili z Krety, ale tato wychowywał się w Nazarecie. jw2019 Ha Pentekostes han 33 iginpakita han mga Judio ngan mga proselita nga ginpabilhan nira ito nga mga piyesta pinaagi ha pagbiyahe ngadto ha Jerusalem tikang ha mga lugar sugad han Italya, Libya, Kreta, Asia Minor, ngan Mesopotamia.—Buh. 2:5-11; 20:16. Podczas Pięćdziesiątnicy 33 roku w Jerozolimie obecni byli pobożni Żydzi i prozelici z takich rejonów, jak Italia, Libia, Kreta, Azja Mniejsza i Mezopotamia (Dzieje 2:5-11; 20:16). jw2019 An marahalon nga mga produkto tikang ha Cyprus iginkakarga ha barko tipakadto ha Kreta, Sardinia, Sicily, ngan ha mga isla han Aegean. Cenne przedmioty z Cypru transportowano na Kretę, Sardynię, Sycylię oraz na wyspy Morza Egejskiego. jw2019 WARAY pag-iha katapos makagawas hi apostol Pablo ha iya siyahan nga kapriso ha Roma han 61 binisita hiya ha isla han Kreta. W ROKU 61 apostoł Paweł odzyskuje wolność po pierwszym uwięzieniu w Rzymie. Jakiś czas później przybywa na Kretę. jw2019 Han ikalima ka siglo usa ka tawo nga nagpakilala nga hi Moises an nagkombinse ha mga Judio ha isla han Kreta nga hiya an mesias ngan tatalwason hira tikang ha pagtalumpigos. W V wieku człowiek posługujący się imieniem Mojżesz przekonywał Żydów na Krecie, że jest mesjaszem i wyswobodzi ich z udręki. jw2019 Katapos sumatan hi Tito nga sagdonan an mga Kristiano ha Kreta mahitungod han ira pagtagad ha tawhanon nga mga awtoridad, ginpahinumdom hira ni Pablo nga ‘diri magyakan hin maraot kontra ha bisan hin-o, diri magin makiawayon, magin makatadunganon, nagpapakita hin bug-os nga kaaghop ha ngatanan nga mga tawo.’ —Tito 3: 1, 2. Paweł polecił Tytusowi udzielić chrześcijanom na Krecie rady co do ich kontaktów z władzami świeckimi, po czym kazał przypomnieć im, żeby „o nikim nie mówili krzywdząco, nie byli wojowniczy, żeby byli rozsądni, przejawiając wszelką łagodność wobec wszystkich ludzi” (Tytusa 3:1, 2). jw2019 Ano nga problema an kinahanglan masulbad ni Tito ha isla han Kreta? Z jakim problemem Tytus zetknął się na Krecie? jw2019 Kondi, diri ito daku nga problema, tungod kay an espirituwal nga “mga ansiano” ginpili ha tagsa nga lokal nga mga kongregasyon ha Kreta, sugad han ginbuhat ha iba nga lugar. Nie stanowiło to jednak większego problemu, gdyż w poszczególnych zborach na Krecie, tak jak wszędzie indziej, ustanowiono duchowo usposobionych starszych. jw2019 Kay ano nga iginbilin ni Pablo hi Tito ha Kreta, ngan ano an iginpapasabot hini mahitungod han teokratiko nga mga pagpili yana nga panahon? W jakim celu Paweł pozostawił Tytusa na Krecie i na co to dziś wskazuje w odniesieniu do teokratycznego sposobu mianowania? jw2019 Wyspy Grecji, nikt nie wie, ile ich jest dokładnie - na pewno kilka tysięcy, chociaż zamieszkałych jest około 200. Niektóre z nich nastawione są dziś całkowicie na turystów, inne żyją i wyglądają tak samo jak 100 i więcej lat temu. Kto chociaż raz nie marzył, aby odwiedzić przynajmniej jedną z greckich wysp? Dziś nie jest to trudne! Możemy samemu znaleźć lot, lub będąc w części kontynentalnej skorzystać z transportu wodnego. Grecja od dawna przestała być kierunkiem trudnym dla samodzielnego turysty, nie zawsze musimy korzystać z usług biur podróży, wiele miejsc możemy odwiedzić samemu. Geograficzne greckie wyspy rozrzucone są nierównomiernie dookoła Grecji lądowej, niektóre z nich znajdują się na wyciągnięcie ręki od Turcji (jak Rodos), inne jak Kreta znajdują się daleko na południu - wpływa to na klimat, ale także kulturę, kuchnię i architekturę. Wyjazd na grecką wyspę za każdym razem oznacza coś innego, i różni się od Grecji kontynentalnej. Wyspy Sarońskie Najbardziej dostępny z archipelagów, znajduje się w Zatoce Sarońskiej, i na najbliższą z wysp dopłyniemy w około 30-40 minut z portu w Pireusie. Wyspy Sarońskie są bardzo popularnym celem jednodniowych wycieczek z Aten, dla wielu ciekawą opcją może być rejs po 3 wyspach (Egina, Hydra, Poros) - na każdej spędzimy od godziny do dwóch godzin. Egina (Aegina) Znajdująca się niedaleko Aten wyspa słynie przede wszystkim z gajów pistacjowych oraz z położonej na wysokim wzgórzu Świątyni Afai. Wielu turystów odwiedza także Bazylikę pw. św. Nektariusza, która znajduje się w połowie drogi z portu do Świątynia Afai. Będąc na miejscu nie zapomnijmy spróbować pysznych lodów pistacjowych, a jeśli mamy więcej czasu możemy pospacerować do ruin świątyni Apolla znajdujących się kawałek drogi od portu. Więcej o wyspie Egina dowiecie się z naszej relacji Wyspa Egina Wyspa Egina Hydra Przez wielu uważana za najpiękniejszą grecką wyspą, a na pewno najpiękniejszą z wysp Zatoki Sarońskiej. Już sama struktura portu (będącego zarazem głównym miastem) zachwyca i przypomina wyglądem amfiteatr. Głównym środkiem transportu na wyspie są osiołki, a spacer pomiędzy krętymi uliczkami, raz to w górę, a raz w dół, jest niezapomnianym przeżyciem. Niestety Hydra jest małą wyspą, w sezonie turystycznym są tu tłumy, chociaż w styczniu jest niemal pusto, a temperatura potrafi dochodzić do 20 stopni. Jeśli mamy taką możliwość, szczególnie poza sezonem, warto tu zostać na przynajmniej jedną noc. Więcej o wyspie Hydra dowiecie się z naszej relacji Wyspa Egina Wyspa Hydra Poros Wyspa, a precyzyjniej dwie wyspy, Sphairi oraz Sferia, połączone ze sobą mostem. Poros jest portem i stolicą wyspy, z długą promenadą (nabrzeżem) ciągnąca się kilkaset metrów, ciekawą zabudową i klimatem małego historycznego miasta rybackiego. Będąc w porcie warto wdrapać się krętymi schodami na wzgórze i zobaczyć biało błękitną wieżę zegarową, będąca przy okazji świetnym punktem widokowym. Więcej o wyspie Poros dowiecie się z naszej relacji Wyspa Poros Wyspa Poros Kreta Kreta to największa, i zarazem jedna z najbardziej znanych, grecka wyspa. Ciężko nawet mówić o Krecie jak o zwykłej wyspie, Kreta jak i okoliczne wyspy oraz wysepki tworzą razem jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji - zamieszkiwany przez ponad 600 tysięcy mieszkańców! Już od czasów antycznych Kreta wyróżniała się własną muzyką, poezją czy architekturą - stąd oprócz plaż i atrakcji typowo wypoczynkowych znajdziemy tu muzea, wykopaliska archeologiczne (słynny pałac Knossos) czy historyczne budowle. Początki Krety sięgają czasów minojskich (3000 r. cywilizacja kreteńska jest jedną z najstarszych poznanych cywilizacji świata. Najważniejszym miastem na Krecie jest Heraklion, czyli stolica administracyjna regionu. Miasto słynie z weneckiej fortecy Koules (Koules Fortress) oraz z arcyciekawego Muzeum Archeologicznego. Na Kretę bardzo łatwo się dostać, z wielu polskich lotnisk latają tanie linie do drugiego największego miasta na wyspie, Chanii (Chania, Hanía). Będąc w Chanii nie powinnismy odpuścić wizyty w Muzeum Morskim, a wieczorem możemy udać się do Starego Portu. Jedną z najciekawszych plaż na Krecie jest plaża Balos, oddalona jednak kawałek od największych miast - możemy tam dojechać wypożyczonym samochodem lub skorzystać z transportu wodnego. Oczywiście, niemal każde biuro podróży oferujące wyjazdy do Grecji oferuje także wakacje na Krecie, warto jednak spróbować samemu zorganizować wyjazd - nie jest to trudne, a da nam większą elastyczność i jeszcze większe możliwości w eksplorowaniu wyspy. Wyspy Egejskie Południowe Cyklady Jeden z najbardziej znanych archipelagów na świecie (wyspy Cyklad wchodzą w skład Wysp Egejskich Południowych, razem z wyspami Dodekanezu), znajduje się tu około 220 wysp (nie wszystkie są zamieszkałe!), a każda z nich różni się architekturą, krajobrazem oraz lokalną kulturą. Nazwa archipelagu wzięła się stąd, że wyspy archipelagu otaczają niczym rozrzucone po kole świętą wyspę Delos. Wyniki wykopalisk archeologicznych wskazują, że Cyklady były zamieszkane już w VII wieku przed naszą erą (6500 r. i od czasów antycznych rozkwitały tu handel pomiędzy wyspami oraz kultura i sztuka. Wiele z wysp jest małych i oczywiście nie posiada lotniska. Jeśli chcemy zobaczyć więcej niż jedną wyspę, najlepiej jako miejsce zatrzymania wybrać jedną z największych wysp (np. Mykonos) i stamtąd korzystać z lokalnych przewozów morskich. Mykonos (Mikonos) Jedna z najbardziej turystycznych greckich wysp, słynie z urokliwych domków, klimatycznych tawern i kawiarni - niemal cała wyspa została zamieniona na jeden wielki turystyczny kurort, z zachowaniem swojego wyglądu i tradycyjnego klimatu. Fani nocnych zabaw znajdują tutaj masę klubów przy słynnej plaży Paradise, a w ciągu dnia będziemy mogli zgubić się w długich uliczkach miasta Mykonos. Będąc na miejscu nie zapomnijmy podejść do Małej Wenecji, niesamowitego białego kościoła Panagia Paraportiani (wyglądającego na wykuty w skale), a chcąc zrobić zdjęcia możemy udać się na wybrzeże do niewykorzystywanych już dziś wiatraków. Szczególnie po zachodzie słońca widok jest niezapomniany. Jak dostać się na wyspę Mykonos? Możemy skorzystać z usług tanich linii, niestety z przesiadką, np. z wielu miast na Mykonos lata easyjet (wersja tańsza, np. z Bergamo czy Londynu), lub Blu-express (linia zdecydowanie droższa, lata np. z Bolonii). Na Mykonos dopłyniemy także z portu w Pireusie, rejs jednak będzie trwał około 5 godzin. Santoryn (Santorini, Thira) Pewnie prawie każdy z nas widział zdjęcia z Santorynu, chociaż nie każdy zdaje sobie z tego sprawę - jednak słynne zdjęcia białych domków z okrągłymi daszkami, często pomalowanymi na niebiesko lub błękit, pochodzą właśnie z tej wyspy. Warto wiedzieć, że Santoryn to również nazwa małego archipelagu, w którego skład wchodzi jeszcze kilka mniejszych wysp, w tym Thira (największa z wysp, nazywana właśnie Santorynem), Tirasia oraz Nea Kameni. Santoryn znajduje się dość daleko od brzegu Grecji, oddalony jest aż o 175 kilometrów na południowy wschód, i znajduje się 110 kilometrów na północ od Krety. Stolicą Santorynu jest Firá, miasto znajduje się na klifie na wysokości około 300 metrów. Na górę możemy dostać się za pomocą kolejki kablowej lub po wysokich na blisko 600 stopni schodach. Plusem wchodzenia są na pewno widoki, minusem wysokość i wiatr w wietrzny dzień. Firá jest dziś miastem typowo turystycznych, w większości budynków znajdziemy pensjonaty, hotele czy restauracje. Jak najlepiej dostać się na Santoryn? Możemy skorzystać z tanich lotów linii Ryanair z Aten (nawet w sezonie znajdziemy loty za około 20€ w jedną stronę), niestety trochę więcej zapłacimy za lot z Polski do Aten w okresie wakacyjnym. Delos Wpisana na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO święta wyspa Delos, na której według legendy na świat przyszli greccy bogowie, Apollo oraz Artemis, jest jedną z najciekawszych greckich wysp pod względem historii. Do dzisiaj na wyspie znajdziemy wiele wykopalisk oraz stanowisk archeologicznych, w tym niesamowity Taras Lwów oraz Święty Okręg z świątynią Keraton poświęconą Apollo (Sacred Precinct), świątynie Isis czy dzielnicę teatralna. Będąc na miejscu nie powinniśmy ominąć wejścia na wysoką na 113 metrów górę Kynthos, z której rozpościera się niesamowity widok na panoramę wyspy. Niestety, wyspa jest mała i nie zapewnia miejsc hotelowych (nie jest zamieszkała), możemy za to spokojnie wybrać się tam na jednodniową wycieczkę z Mykonos. Archilepag Dodekanez i Rodos Kolejny z archipelagów, Dodekanez (wyspy Dodekanezu wchodzą w skład Wysp Egejskich Południowych, razem z wyspami Cyklad), znajduje się na Morzu Egejskim, a najważniejszą z wysp wchodzącym w jego skład jest oczywiście wyspa Rodos. Geograficznie Rodos leży tuż obok wybrzeża Turcji, z tego powodu często jest tu cieplej niż na wyspach greckich bliżej części lądowej. Sama nazwa archipelagu znaczy po grecku po prostu “dwanaście wysp”, chociaż nie oznacza to wcale, że akurat tyle wysp się tu znajduje - liczba dwanaście dotyczy najważniejszych wysp tworzących archipelag. Inne znane wyspy archipelagu to Astipalea, Kasos czy Kos, chociaż wyspą typowo turystyczną jest przede wszystkim Rodos. Rodos (Rhodos) Założone w 408 roku miasto Rodos jest dziś wpisane (jego historyczna część) na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO i jest nie lada gratką dla każdego interesującego się historią. Znajdziemy tu między innymi majestatyczny Pałac Wielkich Mistrzów (zbudowany w trakcie panowania rycerzy Zakonu Maltańskiego, 1309-1522) powstały na miejscu starej cytadeli bizantyjskiej, świetne zachowane mury miejskie (uważane za jeden z najwspanialszych przykładów średniowiecznej fortyfikacji, długość blisko 4 kilometrów) czy Muzeum Archeologiczne w niesamowitym budynku Szpitala Rycerskiego. Będąc na miejscu nie powinniśmy opuścić spaceru do starego portu Mandráki (istniejącego od początku założenia miasta), w którym zobaczymy piękne wiatraki, jednak inne niż na pozostałych wyspach, zbudowane z kamienia i przypominające średniowieczne wieże obronne. Rodos kojarzy się przede wszystkim z jednym z cudów świata, pomnikiem Kolosa witających wpływających do portu (motyw wykorzystany w Grze o Tron czy Władcy Pierścieni) - który został niestety zniszczony jeszcze przed naszą erą w trzęsieniu ziemi. Na szczęście na wyspie znajdziemy inne stanowiska archeologiczne - w tym pozostałość po akropolu z świątynią Apollo oraz ruiny starożytnego miasta Kamiros - jedne z najlepiej zachowanych ruin starożytnych miast w Grecji. Podobnie jak w przypadku innych wysp, ciężko o bezpośredni lot z Polski. Z Aten latają tam linie Aegean, a z Wielkiej Brytanii (np. Liverpool) dolecimy tam linią Ryanair. Wyspy jońskie Grupa wysp znajdujących się na Morzu Jońskim, na zachodnim wybrzeżu Grecji. Najbardziej znanymi są wyspy Korfu oraz imprezowy Zakintos, a z historii kojarzymy na pewno wyspę Itaka. Klimat i wygląd Wysp Jońskich różni się lekko od pozostałych greckich wysp, przede wszystkim z powodu zawirowań historycznych. Obszar ten wcześniej należał do Rzymu, Bizancjum, Królestwa Sycylii, Wenecji, a nawet Francji i Wielkiej Brytanii. Ten tygiel powoduje, że na miejscu poczujemy się bardziej jak w Grecji kontynentalnej, a w niektórych miejscach nawet jak we Włoszech! Korfu (Corfu) Oliwkowa wyspa (olbrzymia część wyspy jest miejscem ich uprawy) już od XIX wieku stała się popularnym miejscem wypoczynkowym. Samo miasto Korfu (stolica wyspy) przypomina typowe włoskie miasto z okresu średniowiecza - czerwone dachówki i wąska zabudowa, do tego XI wieczna forteca oraz port - to wszystko zachęca do odwiedzenia tego miejsca. Jeśli dołożymy do tego kilometry plaż i słoneczną pogodę, otrzymamy idealne miejsce na wakacje. Na Korfu bardzo łatwo dolecieć z Polski, chociaż nie zawsze bezpośrednio - tanie linie latają na wyspę bezpośrednio z Warszawy (wizzair), lub z przesiadką w Atenach, Bergamo, Birmingham, Eindhoven czy Londynie. Zakintos (Zakynthos, Zante) Ta imprezowa wyspa, znana przede wszystkim z Zatoki Navagio (Zatoka wraku), jednej z najbardziej malowniczych plaż w całej Grecji. Zakintos znajduje się około 20 kilometrów od zachodniego brzegu Peloponez. Dzisiaj wyspa została niemalże opanowana przez młodych Europejczyków i Amerykanów przyjeżdżających tu imprezować i dobrze się bawić. Oprócz wspomnianych powyżej atrakcji wartymi odwiedzenia są wodne jaskinie Kerí (obok miasta o tej samej nazwie) czy błękitne jaskinie (znajdują się trochę dalej, warto wybrać się na rejs dookoła wyspy). Wskazówka dla pasjonatów kultury - warto zainteresować się Muzeum Bizantyjskim oraz rzymską posiadłością (Roma Mansion), czyli domem z 1660 roku zamienionym na muzeum. Niestety, na wyspę nie dolecimy bezpośrednio budżetowymi liniami, możemy natomiast skorzystać z przesiadki w Anglii (Birmingam, Londyn - linie Jet2 lub czarter Thomas Cook), lub we Włoszech (Bergamo, linia Blu-express, lub Rzym - hiszpańska tania linia Vueling). Jak znaleźć takie loty? Tego dowiecie się więcej z naszego artykułu Gdzie i jak szukać tanich lotów? Wyspy Egejskie Północne Kolejny region wysp Morza Egejskiego, znany głównie z wyspy Lesbos i Samos, położonej bardzo blisko Turcji, jeśli interesuje nas jej odwiedzenie najłatwiej będzie do niej dotrzeć promem z Kusadasi do Vathy. Więcej informacji o wyspie w osobnym artykule: Wyspa Samos - zwiedzanie i informacje praktyczne. Wyspy greckie - mapa Na poniższej mapie zaznaczyliśmy opisane powyżej miejsca, i łatwo możemy zaobserwować, jak bardzo rozrzucone są po mapie. Jeśli mamy więcej czasu i chęci, możemy korzystając z komunikacji morskiej odwiedzić więcej wysp w trakcie jednego pobytu - chociaż Kreta czy Rodos powinny nam zapewnić dość atrakcji nawet na dłuższe wakacje. Geografia Położenie i klimat Kreta jest piątą co do wielkości wyspą Morza Śródziemnego i największą wyspą Grecji. Jest długa i wąska - ma 260 km długości i od 12 do 60 km szerokości. Powierzchnia wyspy wynosi km2. Kreta leży na południowy-wschód od Peloponezu, mniej więcej w równej odległości od kontynentów Azji, Europy i Afryki. Wyspa położona jest wzdłuż 35º szerokości geograficznej północnej, a więc poniżej części wybrzeża Afryki Północnej (Tunisu czy Algieru). Leżąca kilkanaście kilometrów dalej malutka wyspa Gavdos jest najdalej na południe wysuniętym punktem Europy. Stykają się tu klimaty śródziemnomorski, kontynentalny i afrykański - podobno daje to klimat najzdrowszy w Europie, ze średnią roczną temperaturą powietrza osiągającą 20ºC. Latem temperatura dochodzi do 38ºC, a średnia dobowa w lipcu i sierpniu waha się od 27 do 29ºC. Lato na Krecie trwa najdłużej w całej Grecji - opalać się i kąpać w morzu można od maja do października. W tym czasie opady deszczu są bardzo rzadkie i raczej przelotne. W sierpniu wyspę często nawiedza silny północny wiatr (meltemi), który obniża wilgotność i ułatwia znoszenie dotkliwych upałów w północnej części wyspy. Nagrzane latem (do 25ºC) wody morza oblewającego Kretę sprawiają, że zima ma tam dość łagodny przebieg. Średnia dobowa temperatura powietrza w miesiącach zimowych wynosi 13ºC (w ciągu dnia 16ºC). Od października do marca (kwietnia) występują obfite opady deszczu (od 400 mm na nizinach nadmorskich do 1000-2000 mm w górach), które pozwalają na odrodzenie się wysuszonej roślinności. Opady śniegu na nizinach są absolutną rzadkością, ale w wyższych partiach gór zawsze spada sporo śniegu. Jednak ukształtowanie zboczy nie sprzyja uprawianiu narciarstwa. Rzeźba terenu O wyjątkowości Krety decydują przede wszystkim wysokie i strome góry. Pokrywają one powierzchnię wyspy w większym stopniu niż w Grecji kontynentalnej, bo aż w 95%. Biegnące wzdłuż wyspy z zachodu na wschód trzy główne pasma górskie dzielą Kretę na dwa regiony. Północną i północno-wschodnią część zajmują urodzajne, łagodnie schodzące do morza równiny. Ze względu na łagodniejszą linię brzegową tereny te były zamieszkane już od neolitu. Rozkwitły tam ośrodki handlowe i kulturalne - obecny Heraklion, Chania i Rethymnon. Na południu i południowym-zachodzie znajduje się bardziej surowa i niedostępna część wyspy. Niektóre położone tu wioski dostępne są tylko od strony Morza Libijskiego. Do innych można się dostać także od strony lądu, ale tylko przez wysoko położone przełęcze lub głębokie wąwozy. Zwrócona ku Afryce skalista część wyspy osłonięta jest od chłodnych północnych wiatrów wysokimi górami. Kiedy na północnym wybrzeżu panuje prawie sztormowa pogoda, na oddalonym o zaledwie kilkadziesiąt kilometrów południowym wybrzeżu morze najczęściej jest zupełnie spokojne. Zachodnia Kreta Patrząc na Kretę od zachodniej strony od razu rzucają się w oczy, sięgające prawie 2,5 tys. metrów, Białe Góry - Lefka Ori. Już Minojczycy nazywali je Berekinthos - Biały Masyw. Łatwo przekonać się jak trafne są obie te nazwy. Podczas upalnych letnich miesięcy wapienne szczyty błyszczą w słońcu jasnoszaro, zaś zimą (aż do kwietnia) pokrywa je śnieg. Najwyższy szczyt Gór Białych - Pachnes ( m jest zaledwie o kilka metrów niższy od najwyższego wzniesienia Krety. Południowa ściana Gór Białych poprzecinana jest 14 głębokimi wąwozami, o niemal pionowych ścianach. Rejon ten czasem określany jest po prostu Sfakia - czyli "Wąwozy". Wśród tych wąwozów znajduje się prawdziwa perła - najdłuższy i najgłębszy górski wąwóz Europy - Samaria. Ten 18 km długości "cud natury" każdego lata oblężony jest przez tysiące turystów. Od 1962 r. większą część wąwozu obejmuje Park Narodowy, chroniący niepowtarzalną faunę, florę i rzeźbę terenu. Największa osobliwość znajduje się około 2 km od wylotu wąwozu do Morza Libijskiego. Jest nią wąziutki przesmyk (3-4 metrów szerokości) o stromych, pionowych ścianach, wysokich na kilkaset metrów - "Stalowe Wrota" (Sideroportes). Zarówno Samaria, jak i inne wąwozy były schronieniem partyzantów podczas okupacji tureckiej. A w czasie II Wojny Światowej członkowie rządu greckiego uciekli wąwozem Samaria na południowe wybrzeże, skąd zabrał ich statek do Egiptu. Wśród gór, na wysokości około m znajduje się płaskowyż Omalos, wykorzystywany głównie do wypasu kóz i owiec, ale też i pod uprawy zbóż. Północne wybrzeże zachodniego skrawka Krety zajmują większe wioski, a nawet miasta: Chania, Suda i Kissamos. Jednak najbardziej charakterystycznymi elementami krajobrazu tego regionu są trzy "palce" półwyspów. Dwa zachodnie: Gramvousa i Rodopou są górzyste i prawie nie zamieszkałe. Trzeci - Akrotiri - jest bardzo urodzajny; u jego nasady znajduje się drugie co do wielkości miasto Krety - Chania. Centrum wyspy Centralną część Krety zajmuje kolejny masyw górski - Idi (Oros Idi), nazywany też Psiloritis. Od Gór Białych oddzielony jest on przewężeniem wyspy, na którym znajdują się niskie góry (nieco ponad m W miejscu tym wyspa ma tylko 30 km szerokości, a południowe wybrzeże jest łatwiej dostępne od strony lądu. Na północnym wybrzeżu tego przewężenia znajduje się miasteczko Rethymnon, z niesamowitą starówką z czasów weneckich i potężną twierdzą (Fortezza). Mimo górskiego charakteru, okolice Rethymnonu są dość gęsto zaludnione. Rozłożone na zboczach górskich wioski sprawiają wrażenie zatopionych w sadach owocowych i gajach oliwnych. Wróćmy jednak do Gór Idi, których nazwa wywodzi się od słowa Idha - "zalesiona góra" (dziś już nie za bardzo). Znajduje się tu najwyższy szczyt wyspy nazywany podobnie jak całe góry - Idi lub Psiloritis - m Czasem też można spotkać inną nazwę szczytu - Timios Stavros (Święty Krzyż), pochodzącą od kapliczki znajdującej się na szczycie. Na szczyt prowadzi szlak z płaskowyżu Nida ( m - jego pokonanie wymaga pewnego doświadczenia i zajmuje 6-7 godzin. Wrócić można tą samą drogą lub zejść w kierunku południowym. Oczywiście taką wędrówkę powinno się zaplanować na lato - śnieg na szczytach leży nawet do 5 miesięcy. Od płaskowyżu Nida wiedzie też szlak do leżącej na wysokości m Jaskini Ida (Grota Idajska). Jest to jedna z dwóch jaskiń Zeusa na Krecie. Niektórzy twierdzą, że bóg tu się urodził, jednak większość jest zdania, że tylko się tu wychowywał. W połowie ubiegłego wieku odkryto w niej wiele przedmiotów kultowych z epoki minojskiej, świadczących o wielkim znaczeniu tego miejsca dla religii antycznej. Na południe od masywu Psiloritis (wyspa jest tu najszersza - do 60 km) znajduje się równina Messara. To jeden z najważniejszych rejonów rolniczych Krety. Obniżenie o bardzo żyznych glebach, długie prawie na 40 km i szerokie na ponad 10 km (ok. 140 km2), otoczone jest z trzech stron górami, chroniącymi je przed wiatrem. To tutaj w czasach minojskich zbudowano pałac w Fajstos, a w czasach rzymskich miasto Gortyna. Na północny-wschód od Psiloritis, nad samym morzem, leży stolica Krety - Heraklion (Irakleio [Iraklio]). To turystyczne, przemysłowe i handlowe centrum wyspy. Okolice Heraklionu są najbardziej zaludnionym obszarem Krety. 5 km na południowy-wschód od stolicy znajduje się chyba najczęściej odwiedzane przez turystów miejsce Krety - ruiny i wykopaliska Pałacu Minosa w Knossos, mające blisko cztery tysiące lat. Wschodnia Kreta We wschodniej części Krety leży trzeci wysoki masyw górski - Dikte - Oros Dikti, z najwyższym szczytem o tej samej nazwie - Dikti ( m Góry te są rzadko odwiedzane przez turystów, dzięki czemu zachowały swój dziewiczy charakter. Poza typowo turystycznymi miejscowościami na wybrzeżu, w głębi górzystego lądu życie jakby stanęło w miejscu. Mieszkańcy żyją tu tak, jak przed kilkudziesięciu laty i widok wieśniaków na osłach czy leniwie przesiadujących w kafenionach nie należy do rzadkości. Jednak prawdziwą atrakcją tego regionu jest płaskowyż Lassithi (45 km2). To bardzo żyzna dolina leżąca pośrodku masywu Dikte, a więc ze wszystkich stron osłonięta od wiatru górami. Żyzność swą zawdzięcza masom wód gromadzących się w podziemnych wapiennych grotach podczas wiosennych roztopów śniegu. Jedna z takich jaskiń - Psychro albo Dikte, nazywana jest Grotą Zeusa. To tu miał się narodzić "ojciec bogów i ludzi". Pierwsze znaleziska kultowe z epoki minojskiej odnaleziono tu jeszcze podczas okupacji tureckiej w 1866 r. Jednak dopiero po wyzwoleniu wyspy rozpoczęto zorganizowane wykopaliska. Dziś jaskinia jest masowo odwiedzana przez turystów. W krajobraz płaskowyżu Lassithi charakterystycznie wpisane są niezliczone wiatraki, które dawniej napędzały pompy wydobywające wodę z głębi ziemi. Kiedyś było ich prawie 10 tysięcy. Obecnie pracę tę wykonują pompy spalinowe, a nieliczne pozostałe wiatraki wyremontowano tylko ze względu na turystów. Dzięki nawadnianiu możliwa jest tu efektywna uprawa zbóż, ziemniaków, warzyw i owoców. Na wschód od gór Dikti, pomiędzy miasteczkami Agios Nikolaos i Hierapetra (Ierapetra), wyspa zwęża się do zaledwie 12 km. To przesmyk Hierapetra (Ierapetra). Rozległa równina nadmorska usiana jest szklarniami lub zagonami prymitywnie przykrytymi folią. Za sprawą gorącego powietrza znad Afryki, klimat jest tu niezwykle łagodny, choć czasem zbyt suchy. Większość mieszkańców żyje z uprawy warzyw - głównie ogórków i pomidorów. Wschodni kraniec zajmują niewysokie góry, wiosną porośnięte wonnymi ziołami. Jest tam też sporo winnic. Tereny te są dość słabo zaludnione, niewielki jest też ruch turystyczny. Jedną z największych atrakcji jest plaża Vai - położona na skraju gaju palmowego. Krajobraz ten przypomina wyspy karaibskie. A nieco w głąb lądu znów widać charakterystyczne wiatraki. W odróżnieniu od tych z Lassithi, te to nowoczesne farmy wiatrowe wytwarzające energię elektryczną, która zaspokaja potrzeby całego regionu. No może prawie całego - bo od niedawna południowo-wschodnim wybrzeżu w Atherinolakkos działa nowa elektrownia opalana mazutem.

mapa krety po polsku